Đừng tiếc thức ăn thừa: 4 nhóm thực phẩm dễ gây ngộ độc nếu bảo quản sai

Tiết kiệm thức ăn là thói quen tốt, nhưng không phải món nào cũng có thể cất tủ lạnh rồi hâm nóng để dùng tiếp. Một số loại thực phẩm rất dễ biến chất nếu bảo quản không đúng cách, làm tăng nguy cơ ngộ độc và ảnh hưởng đến sức khỏe.

Đừng bỏ phí thức ăn thừa: 4 nguyên tắc giúp ăn ngon, ăn sạch mà không lo mất an toàn

Thức ăn thừa để được bao lâu? Biểu đồ “sống còn” giúp bạn tránh rước bệnh vào người

4 thực phẩm ngon nhưng càng hâm nóng càng độc, đừng tiếc mà ăn kẻo hối không kịp

Trong nhiều gia đình, việc giữ lại thức ăn còn dư để dùng cho bữa sau là điều khá phổ biến. Cách làm này vừa giúp hạn chế lãng phí vừa giảm chi phí sinh hoạt. Tuy nhiên, không ít người vẫn băn khoăn liệu thức ăn để qua đêm có còn an toàn hay không.

Theo các chuyên gia dinh dưỡng và an toàn thực phẩm, điều quyết định không phải là thức ăn được để qua đêm, mà là thời gian để ngoài môi trường, điều kiện bảo quản và đặc điểm của từng loại thực phẩm.

Nếu được làm lạnh đúng cách ngay sau khi nấu và sử dụng trong thời gian phù hợp, nhiều món ăn vẫn có thể dùng lại an toàn. Ngược lại, một số nhóm thực phẩm rất dễ bị vi khuẩn xâm nhập hoặc nhanh chóng giảm chất lượng, dù chỉ sau vài giờ.

Ngay sau khi chế biến xong, thực phẩm bắt đầu tiếp xúc với không khí, dụng cụ ăn uống và môi trường bên ngoài. Đây là điều kiện để các vi sinh vật gây hại xâm nhập nếu món ăn không được bảo quản đúng quy trình.

Các tổ chức an toàn thực phẩm khuyến cáo thức ăn đã nấu chín không nên để ở nhiệt độ phòng quá hai giờ. Trong thời tiết nóng ẩm, khoảng thời gian an toàn còn ngắn hơn.

Khoảng nhiệt từ 5-60 độ C được xem là "vùng nguy hiểm", nơi vi khuẩn có thể sinh sôi rất nhanh. Những tác nhân như Salmonella, E. coli hay Staphylococcus aureus có thể gây đau bụng, tiêu chảy, nôn ói hoặc sốt.

Điều đáng lưu ý là dù hâm nóng lại có thể tiêu diệt phần lớn vi khuẩn, một số độc tố do chúng tạo ra trước đó vẫn có thể tồn tại và gây hại cho cơ thể.

Các loại rau như rau muống, cải xanh, cải ngọt, cải thìa hay rau bina rất giàu vitamin và chất chống oxy hóa nhưng cũng khá "nhạy cảm" sau khi chế biến.

Khi để quá lâu, đặc biệt nếu không được làm lạnh kịp thời, lượng vitamin C và nhiều dưỡng chất trong rau sẽ suy giảm đáng kể. Đồng thời, màu sắc, hương vị và kết cấu của rau cũng thay đổi, tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn phát triển.

Nếu còn dư sau bữa ăn, nên để rau nguội bớt rồi bảo quản ngay trong tủ lạnh và sử dụng càng sớm càng tốt thay vì để nhiều ngày.

Salad, gỏi gà, nộm rau củ hay các món trộn luôn được nhiều người lựa chọn trong những ngày nắng nóng. Tuy nhiên, đây cũng là nhóm thực phẩm có nguy cơ mất an toàn cao.

Phần lớn nguyên liệu của các món này không được nấu chín hoàn toàn. Rau sống, nước sốt và các nguyên liệu tươi rất dễ trở thành môi trường cho vi khuẩn phát triển nếu để ngoài nhiệt độ phòng quá lâu.

Các chuyên gia khuyến cáo nên ăn ngay sau khi chế biến và hạn chế bảo quản qua đêm, nhất là khi món ăn đã được trộn sẵn với nước sốt.

Tôm, cua, cá, mực, nghêu hay sò đều là những thực phẩm giàu protein nhưng cũng rất dễ hỏng nếu bảo quản không đúng.

Sau khi nấu chín, protein trong hải sản bắt đầu biến đổi nếu để ở nhiệt độ thường quá lâu. Món ăn có thể xuất hiện mùi lạ hoặc giảm chất lượng ngay cả khi bề ngoài chưa có dấu hiệu rõ ràng.

Nếu còn thừa, nên chia thành từng phần nhỏ, đựng trong hộp kín rồi cho vào tủ lạnh càng sớm càng tốt. Khi sử dụng lại, cần hâm nóng kỹ để giảm nguy cơ nhiễm khuẩn.

Đậu phụ, tàu hũ non hay sữa đậu nành đều chứa hàm lượng nước lớn nên rất dễ bị vi khuẩn xâm nhập.

Nhiều người có thói quen mua đậu phụ để dùng trong vài bữa liên tiếp. Tuy nhiên, nếu thực phẩm có dấu hiệu nhớt, chua, đổi màu hoặc xuất hiện mùi bất thường thì nên bỏ ngay, không nên tiếc.

Các món ăn chế biến từ đậu nành cũng không nên bảo quản quá lâu vì nguy cơ mất an toàn sẽ tăng theo thời gian.

Chia sẻ trên Sức khỏe & Đời sống, PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh, nguyên giảng viên Viện Công nghệ Sinh học và Thực phẩm, Đại học Bách khoa Hà Nội, thức ăn thừa không gây hại nếu được bảo quản đúng cách. Điều quan trọng là hạn chế thời gian để thực phẩm ở nhiệt độ phòng, làm lạnh càng sớm càng tốt và không hâm đi hâm lại nhiều lần vì vừa làm giảm giá trị dinh dưỡng vừa tăng nguy cơ mất an toàn.

Để tận dụng thức ăn thừa hiệu quả, người nội trợ nên ghi nhớ một số nguyên tắc:

Tiết kiệm thực phẩm là một thói quen đáng khuyến khích, nhưng không nên đánh đổi bằng sức khỏe. Hiểu rõ đặc điểm của từng loại thực phẩm và áp dụng cách bảo quản khoa học sẽ giúp bạn vừa hạn chế lãng phí, vừa giảm nguy cơ ngộ độc cho cả gia đình.

Không được sao chép lại bất kỳ thông tin nào từ website này khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Tiếp Thị & Gia Đình